Böbrek taşı rahatsızlığı neredeyse insanlık tarihi kadar eski bir hastalık. Öyle ki Antik Mısır döneminden kalan yazılı kaynaklarda bile böbrek taşı rahatsızlığından bahsedildiğini görmek mümkün. Böbrek taşı rahatsızlığı günümüzde dahi hala en yaygın görülen sağlık problemleri arasında geliyor. Bölgesel etkenler, hareketsiz yaşam tarzı, yeterli miktarda sıvı tüketmemek, fazlaca protein ve tuz tüketmek ve fazla kilolu olmak böbrek taşı oluşumunu tetikleyebiliyor. Günümüzde kadınlarda daha sık görülmeye başlayan böbrek taşı rahatsızlığı doğru zamanda tedavi edilmezse böbrek yetmezliğine yol açabiliyor ve yaşamsal tehdit oluşturabiliyor. Kişide doğum sancısını andıran ağrılara yol açabilen ve yaşam kalitesine ciddi zarar veren böbrek taşları günümüzde hem robotik cerrahi tekniğiyle hem de lazer teknolojisi ile tedavi edilebiliyor. Hatta hastalar operasyondan sonra aynı gün içerisinde taburcu edilebiliyor. Adana Özel Ortadoğu Hastanesi böbrek taşlarından korunma yöntemlerini, böbrek taşı nedenlerini ve tedavi yöntemlerini sizler için anlattı.
Türkiye Genelinde Her 100 Kişiden 15’inde Böbrek Taşı Görülüyor
Dünya ölçeğinde böbrek taşlarının görülme yüzdesi yüzde beş ila on beş seviyelerindeyken ülkemizde bu oran yüzde on beş seviyelerine kadar çıkıyor. Bu da Türkiye’de her yüz kişiden on beşinin hayatlarının bir bölümünde böbrek taşı sorunu yaşayabileceği anlamına geliyor. Bu oranın yükselmesinin ise üç temel nedeni var.
Sıcak İklim Koşulları – Ülkemiz dünyada böbrek taşı kuşağı olarak da adlandırılan riskli bölgeler arasında yer alıyor. İklim koşullarında yaşanan değişimler, sıcaklık artışı vücudun sıvı kaybetme sürecini de hızlandırıyor. Bu da idrarın yoğunlaşması ve kristallerin çökmesine yol açarak böbrek taşı riskini arttırıyor.
Beslenme Alışkanlıkları – Aşırı tuzlu yiyeceklerle beslenmek, hayvansal proteinlere öğünlerde fazlaca yer vermek ve vücudun kalsiyum dengesini bozmak böbrek taşlarının oluşumunu tetiklemektedir.
Genetik Etkenler – Aile üyelerinde böbrek taşı öyküsü bulunanlarda böbrek taşı görülme riski yüzde otuz oranında daha fazladır.
Tedavi Edilmeyen Taş, Böbrek Yetmezliğine Neden Olabilir
Böbrek taşının en önemli ve yaygın görülen semptomu bel ve sırt bölgesinde görülen şiddetli ağrılardır. Taşın bulunduğu böbrek tarafında uzun süre devam eden ve bıçak saplanmasını andıran şiddetli ağrılarla böbrek taşları kendilerini hissettirirler. Bunun yanı sıra idrar yaparken yanma, idrar renginde bazı değişiklikler, mide bulantısı, kusma ve yüksek ateş de böbrek taşı belirtisi olarak değerlendirilebilir.
Böbrek taşı tanısı konulduğunda, tedaviyi planlarken taşın büyüklüğü ve böbrekteki yerleşimi önem taşır. Taşın büyüklüğü ne kadar fazlaysa hastanın taşı kendi kendine düşürme olasılığı o kadar azdır. Tıbbi cihazlarda ve lazer teknolojisinde yaşanan gelişmeler böbrek taşlarının cerrahi tedavisinde günümüzde kapalı ve endoskopik tedavi yöntemlerin kullanılmasını mümkün kılıyor.
Böbrek Taşları Bıçaksız ve İzsiz Şekilde Tedavi Edilebiliyor
Günümüzde böbrek taşlarının tedavisinde açık ameliyatlar nadiren tercih edilir. Günümüzde endoskopik yöntemler ve lazer teknolojisi böbrek taşlarının tedavisinde başarı ile kullanılabiliyor. Günümüzde böbrek taşlarının tedavisinde çığır açan yenilikler şu şekildedir:
Lazer Teknolojisi – Klasik lazerlerin yerine günümüzde Thulium Fiber Lazer teknolojisi böbrek taşı tedavisinde kullanılmaktadır. Bu lazer, yalnızca taşları kırmakla kalmıyor o taşları adeta un haline getiriyor. Bu yöntem hastaların tedavi sonrasında büyük parçaları düşürürken sancı yaşamasını önlüyor. Operasyon süresini de neredeyse yarı yarıya kısaltabiliyor.
Akıllı Aspirasyon Sistemleri – Bu yöntem taşların kırılmasının yanı sıra endoskopik ekipmanlarla entegre edilen sistemler sayesinde kırılan taşlar vakumlanarak temizlenir. Bu da böbrek içinin tamamen taşsız hale gelmesini sağlar.
Tüm bu yenilikler tedaviyi kolaylaştırır ve hastaların aynı gün hastaneden taburcu edilmesini sağlar.
Böbrek Taşından Korunmak için Yaşam Biçiminizi Değiştirin
Böbrek taşı tedavisinin ardından yeniden taş oluşmaması için kişinin yaşam tarzında bazı sağlıklı değişiklikler yapması gerekir. Bunlar:
Yeterli Miktarda Su Tüketmek – Gün içerisinde en az iki buçuk litre kadar su tüketmek böbrek taşı riskini azaltır. Suyun içerisine bir dilim limon koymak da sitrat taş oluşumunu önler.
Tuz Tüketimini Azaltmak – Sofranızdan tuzluğu kaldırmak böbrek sağlığınız için önemli bir adım. Bununla birlikte paketli gıdaların tüketimine son vermek de böbrek sağlığınıza katkı sağlar.
Düzenli Egzersizler Yapmak – Düzenli olarak yürüyüş yapmak kristallerin böbrekten atılma sürecine destek olur.
Meyve ve Sebze Bakımından Zengin Bir Diyet Uygulayın – Hayvansal kaynaklı protein tüketiminin sınırlandırılıp sebze ve meyve ağırlıklı beslenmek de böbrek taşı riskini azaltmaktadır.
