Çocuk Cerrahisi Nedir? Hangi Hastalıklara Bakar ve Hangi Ameliyatları Yapar?
Çocuk cerrahisi, yenidoğan döneminden ergenlik çağına kadar çocuklarda görülen doğumsal anomalilerin, sonradan gelişen cerrahi hastalıkların ve ameliyat gerektirebilen sağlık sorunlarının tanı, tedavi ve takibiyle ilgilenen tıp uzmanlık dalıdır. Çocukların anatomik yapıları, organ gelişimleri ve fizyolojik özellikleri yetişkinlerden farklı olduğu için cerrahi değerlendirme ve tedavi süreçleri de yaşa ve gelişim dönemine göre planlanır.
Çocuk cerrahisi yalnızca ameliyatlarla sınırlı değildir. Bir çocuğun karın ağrısı, kasık bölgesinde şişlik, testisle ilgili sorunlar, bağırsak tıkanıklığı şüphesi veya doğumsal bir anomalisi nedeniyle değerlendirilmesi de çocuk cerrahisinin çalışma alanına girer. Her cerrahi hastalık ameliyat gerektirmeyebilir. Tedavi yaklaşımı, hastalığın türüne, çocuğun genel sağlık durumuna ve klinik bulgulara göre belirlenir.
Özel Adana Ortadoğu Hastanesi Çocuk Cerrahisi Bölümünde; yenidoğan cerrahisi, pediatrik üroloji, laparoskopik çocuk cerrahisi, çocukluk çağı tümörlerinin cerrahisi, sindirim sistemi hastalıkları, karaciğer ve safra yolları hastalıkları, göğüs cerrahisi ile cilt ve yumuşak doku cerrahisini kapsayan çeşitli tanı ve tedavi hizmetleri sunulmaktadır.
İçindekiler
- Çocuk Cerrahisi Nedir?
- Çocuk Cerrahisi Hangi Yaş Grubuna Bakar?
- Çocuk Cerrahisi Hangi Hastalıklara Bakar?
- Çocuk Cerrahisine Hangi Belirtilerle Başvurulur?
- Çocuk Cerrahisi Bölümünde Hangi Ameliyatlar Yapılır?
- Yenidoğan Cerrahisi Hangi Hastalıkları Kapsar?
- Çocuklarda Ürolojik Cerrahi Hangi Durumlarda Uygulanır?
- Laparoskopik Çocuk Cerrahisi Nedir?
- Çocuklarda Tümör ve Kitle Cerrahisi Nasıl Planlanır?
- Çocuklarda Sindirim Sistemi ve Karın Cerrahisi
- Çocuklarda Karaciğer, Safra Yolları ve Göğüs Cerrahisi
- Çocuk Cerrahisinde Tanı ve Ameliyat Kararı Nasıl Verilir?
- Çocuklarda Ameliyat Öncesi Hazırlık Nasıl Yapılır?
- Çocuk Cerrahisi Ameliyatlarından Sonra İyileşme ve Takip
- Çocuk Cerrahisi ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Arasındaki Farklar
- Özel Adana Ortadoğu Hastanesi Çocuk Cerrahisi Bölümü
- Çocuk Cerrahisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk Cerrahisi Nedir?
Çocuk cerrahisi, bebeklik ve çocukluk döneminde cerrahi değerlendirme gerektiren hastalıklarla ilgilenen uzmanlık alanıdır. Çocuk cerrahisi uzmanları, doğumdan itibaren ortaya çıkabilen yapısal anomalileri, sindirim sistemi hastalıklarını, idrar yolları ve genital bölge sorunlarını, bazı göğüs hastalıklarını ve cerrahi müdahale gerektirebilen kitleleri değerlendirir.
Çocuk cerrahisinin temel özelliklerinden biri, tedavi planlamasında çocuğun büyüme ve gelişme sürecinin dikkate alınmasıdır. Aynı hastalık yenidoğan, okul öncesi çocuk ve ergenlik dönemindeki bir hastada farklı klinik özellikler gösterebilir.
Çocuk cerrahisi uzmanı ne yapar?
Çocuk cerrahisi uzmanı, cerrahi hastalıkların tanısını koymaya yönelik değerlendirmeler yapar, gerekli tetkikleri planlar, ameliyat gerekliliğini belirler ve cerrahi tedavi sonrasındaki takip sürecini yürütür.
Çocuk cerrahisi muayenesinde her zaman ameliyat kararı verilmez. Bazı durumlarda hastalığın izlenmesi, ileri tetkik yapılması veya başka bir uzmanlık alanıyla birlikte değerlendirilmesi uygun olabilir.
Çocuk cerrahisi yalnızca ameliyat yapan bir bölüm müdür?
Hayır. Çocuk cerrahisi, cerrahi müdahalelerin yanı sıra hastalıkların değerlendirilmesini, bazı girişimsel işlemleri ve ameliyat öncesi ile sonrası takip süreçlerini de kapsar.
Örneğin bir çocukta kasık bölgesinde şişlik görülmesi, mutlaka aynı gün ameliyat yapılacağı anlamına gelmez. Öncelikle şişliğin nedeni, fıtıkla ilişkisi ve acil bir durum bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
Çocuk Cerrahisi Hangi Yaş Grubuna Bakar?
Çocuk cerrahisi genel olarak doğumdan 18 yaşına kadar olan çocuk ve ergenlerin cerrahi hastalıklarıyla ilgilenir. Bununla birlikte yaş sınırları, hastalığın özellikleri ve sağlık kuruluşunun uygulamalarına göre farklılık gösterebilir.
Yenidoğan bebekler çocuk cerrahisi kapsamında mıdır?
Evet. Doğumdan sonraki ilk 28 günü kapsayan yenidoğan döneminde bazı doğumsal anomaliler ve acil cerrahi hastalıklar görülebilir.
Özofagus atrezisi, bağırsak atrezileri, anal atrezi, konjenital diyafragma hernisi ve karın duvarı anomalileri yenidoğan cerrahisinin ilgilendiği hastalıklar arasındadır.
Bebeklerde ve okul çağındaki çocuklarda hangi sorunlar değerlendirilir?
Bebeklik döneminde kasık fıtığı, hidrosel, inmemiş testis ve bazı sindirim sistemi hastalıkları çocuk cerrahisi değerlendirmesi gerektirebilir.
Okul çağındaki çocuklarda ise apandisit, karın ağrısıyla ilişkili cerrahi hastalıklar, kistler, yumuşak doku kitleleri ve çeşitli ürolojik sorunlar öne çıkabilir.
Ergenlik dönemindeki hastalar çocuk cerrahisine başvurabilir mi?
Evet. Ergenlik döneminde apandisit, testis torsiyonu, pilonidal sinüs (kıl dönmesi), kasık fıtığı ve bazı kitleler çocuk cerrahisinin değerlendirme alanına girebilir.
Çocuk Cerrahisi Hangi Hastalıklara Bakar?
Çocuk cerrahisi, birden fazla organ sistemini ilgilendiren geniş bir hastalık grubuyla ilgilenir. Bu hastalıkların bir kısmı doğumda mevcutken bir kısmı çocukluk döneminde gelişir.
Çocuklarda doğumsal cerrahi hastalıklar nelerdir?
Doğumsal cerrahi hastalıklar, bebeğin anne karnındaki gelişimi sırasında oluşan yapısal farklılıklardan kaynaklanabilir.
Özofagus atrezisi, bağırsak atrezileri, Hirschsprung hastalığı, anorektal malformasyonlar, diyafragma hernisi ve omfalosel gibi hastalıklar bu grupta yer alır.
Bazı anomaliler gebelik sırasında yapılan ultrasonografilerde fark edilebilirken bazıları doğumdan sonra beslenme güçlüğü, kusma, karın şişliği veya dışkılama sorunlarıyla belirti verebilir.
Çocuklarda sindirim sistemi hastalıkları hangi durumlarda cerrahi değerlendirme gerektirir?
Apandisit, bağırsak tıkanıklığı, invajinasyon, volvulus ve Meckel divertikülüne bağlı komplikasyonlar cerrahi değerlendirme gerektirebilen sindirim sistemi hastalıkları arasındadır.
Ancak her karın ağrısı cerrahi bir hastalığa bağlı değildir. Muayene ve gerekli tetkikler sonucunda cerrahi müdahale gerekip gerekmediği belirlenir.
İdrar yolları ve genital bölge hastalıkları çocuk cerrahisinin kapsamında mıdır?
Evet. İnmemiş testis, hidrosel, hipospadias, bazı idrar yolu anomalileri ve testis torsiyonu gibi hastalıklar çocuk cerrahisinin pediatrik üroloji alanında değerlendirilebilir.
Bazı karmaşık durumlarda çocuk ürolojisi ve diğer ilgili uzmanlık alanlarıyla ortak değerlendirme gerekebilir.
Çocuklarda kist, kitle ve tümörler nasıl değerlendirilir?
Çocuklarda saptanan kist ve kitlelerin değerlendirilmesi, kitlenin bulunduğu bölgeye, büyüklüğüne, görüntüleme özelliklerine ve klinik bulgulara göre yapılır.
Her kitle kötü huylu değildir. Ancak bazı kitlelerin tanısının netleştirilmesi veya tedavisi için biyopsi ya da cerrahi müdahale gerekebilir.
Göğüs ve karın bölgesindeki hangi hastalıklar çocuk cerrahisini ilgilendirir?
Akciğer kistleri, bazı mediastinal kitleler, plevral boşlukla ilişkili hastalıklar, diyafragma anomalileri, karın içi kistler ve bazı organ anomalileri çocuk cerrahisinin çalışma alanına girebilir.
Çocuk Cerrahisine Hangi Belirtilerle Başvurulur?
Çocuklarda görülen bazı belirtiler cerrahi hastalıklarla ilişkili olabilir. Bununla birlikte tek bir belirti üzerinden kesin tanı konulamaz.
Çocuklarda geçmeyen veya şiddetlenen karın ağrısı ne zaman önemlidir?
Karın ağrısı çocuklarda sık görülen bir şikâyettir. Kabızlık, enfeksiyonlar ve çeşitli sindirim sistemi sorunları karın ağrısına neden olabilir.
Ancak giderek şiddetlenen, hareketle artan, ateş veya tekrarlayan kusmanın eşlik ettiği karın ağrıları acil değerlendirme gerektirebilir. Apandisit ve bağırsak tıkanıklığı gibi hastalıkların dışlanması önemlidir.
Kasıkta ya da testis çevresinde şişlik görülmesi ne anlama gelebilir?
Kasık veya testis torbasındaki şişlik kasık fıtığı, hidrosel ya da başka bir nedenle ortaya çıkabilir.
Şişliğin zaman zaman kaybolması, altta yatan bir sorunun bulunmadığını göstermez. Şişlik ağrılı, sert veya geri dönmeyen bir hâl alırsa acil değerlendirme gerekir.
Yenidoğanda safralı kusma ve karın şişliği neden önemlidir?
Yenidoğanlarda yeşil renkli, safra içeren kusma bağırsak tıkanıklığı veya bağırsakların dönmesi gibi acil hastalıklarla ilişkili olabilir.
Bu durum, özellikle karın şişliği ve beslenememe ile birlikte görülüyorsa gecikmeden acil tıbbi değerlendirme gerektirir.
Çocuklarda testiste aniden başlayan ağrı neden acildir?
Testis torsiyonu, testisin kendi etrafında dönmesi sonucunda kan akımının bozulduğu acil bir durumdur.
Ani başlayan testis ağrısı, şişlik ve bazen bulantı-kusma ile ortaya çıkabilir. Testisin korunabilmesi açısından zaman kritik olduğundan derhâl acil değerlendirme gerekir.
Dışkılama ve idrar yapma sorunları hangi durumlarda cerrahi değerlendirme gerektirir?
Uzun süren kabızlık, doğumdan sonra ilk dışkının gecikmesi, tekrarlayan karın şişliği veya bazı idrar yapma sorunları cerrahi hastalıklarla ilişkili olabilir.
Ancak bu belirtilerin pek çok cerrahi olmayan nedeni de vardır. Değerlendirme, çocuğun yaşı ve eşlik eden bulgular dikkate alınarak yapılır.
Çocuk Cerrahisi Bölümünde Hangi Ameliyatlar Yapılır?
Çocuk cerrahisi bölümünde yapılan ameliyatlar, yenidoğan dönemindeki doğumsal anomalilerden çocukluk çağında gelişen sindirim sistemi, idrar yolları, göğüs ve yumuşak doku hastalıklarına kadar geniş bir alanı kapsar. Cerrahi işlemin türü ve uygulanacak yöntem, hastalığın özelliklerine ve çocuğun klinik durumuna göre belirlenir.
Özel Adana Ortadoğu Hastanesi Çocuk Cerrahisi Bölümünde gerçekleştirilen işlemler, temel olarak aşağıdaki hizmet alanlarında toplanmaktadır.
Yenidoğan cerrahisi ameliyatları
Yenidoğan cerrahisinde yemek borusu, bağırsaklar, diyafragma ve karın duvarıyla ilgili doğumsal anomalilerin yanı sıra doğum sonrasında gelişebilen bazı acil hastalıklar ele alınır.
Özofagus atrezisi ve trakeoözofageal fistül onarımı, bağırsak atrezisi ameliyatları, anal atrezi cerrahisi, Hirschsprung hastalığı cerrahisi, konjenital diyafragma hernisi onarımı, omfalosel ve gastroşizis onarımı bu alandaki işlemler arasındadır.
Pediatrik üroloji ameliyatları
Pediatrik üroloji kapsamında inmemiş testis, hidrosel, hipospadias, vezikoüreteral reflü, üreteropelvik bileşke darlığı ve bazı mesane ile üretra anomalileri değerlendirilebilir.
Testis torsiyonu gibi acil müdahale gerektiren durumlar da bu kapsamda yer alır.
Sindirim sistemi ve karın ameliyatları
Apandisit, invajinasyon, volvulus, Meckel divertikülü, bağırsak tıkanıklıkları, karın içi kistler ve bazı yapışıklıklar cerrahi tedavi gerektirebilir.
Hastalığın özelliklerine göre açık cerrahi veya laparoskopik yöntemler kullanılabilir.
Çocuklarda göğüs cerrahisi ameliyatları
Akciğer ve bronkojenik kistler, mediastinal kitleler, bazı plevral hastalıklar, diyafragma anomalileri ve göğüs duvarı şekil bozuklukları çocuk cerrahisinin göğüs cerrahisi alanında değerlendirilebilir.
Çocuklarda kist, kitle ve tümör ameliyatları
Çocukluk çağında görülen bazı iyi huylu ve kötü huylu kitlelerde cerrahi müdahale gerekebilir.
Wilms tümörü, nöroblastom, teratom, karaciğer tümörleri ve yumuşak doku tümörlerinin cerrahi tedavisi; hastalığın evresi, yayılımı ve diğer tedavi seçenekleri dikkate alınarak multidisipliner biçimde planlanır.
Yenidoğan Cerrahisi Hangi Hastalıkları Kapsar?
Yenidoğan cerrahisi, yaşamın ilk 28 gününde ortaya çıkan veya bu dönemde tanı alan cerrahi hastalıkların değerlendirilmesi ve tedavisiyle ilgilenir. Bu dönemdeki cerrahi hastalıkların bir bölümü doğumsal anomalilerden kaynaklanırken bir bölümü doğum sonrasında gelişebilir.
Yenidoğanlarda organ sistemleri henüz gelişim sürecinde olduğu için cerrahi tedavi, anestezi ve ameliyat sonrası bakım özel değerlendirme gerektirir.
Yenidoğanlarda yemek borusu ve bağırsak anomalileri
Özofagus atrezisi, yemek borusunun mideye kadar devamlılık göstermediği doğumsal bir anomalidir. Bazı bebeklerde yemek borusu ile soluk borusu arasında anormal bağlantı da bulunabilir.
Duodenal, jejunal ve ileal atrezi ise ince bağırsağın farklı bölümlerinde doğumsal tıkanıklık bulunmasıdır.
Bu hastalıklarda beslenememe, kusma ve karın şişliği gibi belirtiler görülebilir. Tedavi, anomalinin türüne ve bebeğin genel durumuna göre planlanır.
Yenidoğanlarda anorektal malformasyonlar ve Hirschsprung hastalığı
Anal atrezi olarak da bilinen anorektal malformasyonlar, makatın ve rektumun gelişimiyle ilgili doğumsal farklılıklardır.
Hirschsprung hastalığında ise bağırsağın bir bölümünde normal bağırsak hareketlerini sağlayan sinir hücreleri bulunmaz. Bu durum dışkının ilerlemesini güçleştirebilir ve bağırsak tıkanıklığına yol açabilir.
Her iki hastalıkta da tanı ve cerrahi tedavi planı, anomalinin özelliklerine göre belirlenir.
Yenidoğanlarda diyafragma ve karın duvarı anomalileri
Konjenital diyafragma hernisi, diyafragmadaki gelişim bozukluğu nedeniyle karın içi organların göğüs boşluğuna geçebildiği ciddi bir doğumsal anomalidir.
Omfalosel ve gastroşizis ise karın duvarının gelişimiyle ilgili farklı hastalıklardır. Her ikisinde de karın içi organların karın boşluğu dışında bulunması söz konusu olabilir; ancak anatomik özellikleri ve tedavi yaklaşımları birbirinden farklıdır.
Bu hastalıklarda cerrahi zamanlaması, bebeğin solunum ve dolaşım durumu ile diğer klinik bulgular dikkate alınarak belirlenir.
Yenidoğanlarda acil bağırsak cerrahisi
Nekrotizan enterokolit, bağırsak perforasyonu, volvulus ve bazı bağırsak tıkanıklıkları yenidoğan döneminde acil cerrahi değerlendirme gerektirebilir.
Her nekrotizan enterokolit vakasında ameliyat gerekmez. Ancak bağırsak delinmesi veya belirli klinik kötüleşme bulguları cerrahi müdahale gerekliliğini gündeme getirebilir.
Yenidoğan cerrahisindeki hastalıklar, belirtileri, tanı yöntemleri ve ameliyat süreçleriyle birlikte ayrı bir Yenidoğan Cerrahisi sayfasında ayrıntılı olarak ele alınacaktır.
Çocuklarda Ürolojik Cerrahi Hangi Durumlarda Uygulanır?
Çocuklarda ürolojik cerrahi, böbrekler, idrar yolları, mesane, üretra ve erkek genital organlarıyla ilişkili bazı doğumsal veya sonradan gelişen hastalıkların cerrahi tedavisini kapsar.
Bu hastalıkların tamamında ameliyat gerekmez. Bazı durumlar izlem veya cerrahi dışı tedaviyle yönetilebilirken bazıları cerrahi müdahale gerektirir.
İnmemiş testis ve hidrosel ameliyatları
İnmemiş testis, testislerden birinin veya her ikisinin normalde bulunması gereken testis torbasına yerleşmemesidir.
Testisin konumu, çocuğun yaşı ve muayene bulguları değerlendirilerek orşiopeksi adı verilen cerrahi işlem planlanabilir.
Hidrosel ise testis çevresinde sıvı birikmesidir. Özellikle bebeklik dönemindeki bazı hidroseller kendiliğinden gerileyebilir. Kalıcı veya belirli özellikler gösteren hidrosellerde cerrahi tedavi değerlendirilebilir.
Hipospadias ve üretra anomalileri
Hipospadias, idrar kanalının dış açıklığının penisin ucunda olması gereken yerden farklı bir konumda bulunmasıdır.
Tedavi planlamasında idrar deliğinin konumu, penis eğriliği, çevre dokuların özellikleri ve çocuğun yaşı dikkate alınır.
Hipospadias cerrahisi her çocukta aynı teknikle yapılmaz. Anomalinin derecesine göre farklı cerrahi yaklaşımlar gerekebilir.
Vezikoüreteral reflü ve idrar yolu darlıkları
Vezikoüreteral reflü, idrarın mesaneden üreterlere ve bazen böbreklere doğru geri kaçmasıdır.
Üreteropelvik bileşke darlığı ise böbrek havuzu ile üreterin birleşim bölgesindeki idrar akışının engellenmesiyle ilişkilidir.
Bu hastalıklarda cerrahi karar; böbrek fonksiyonları, idrar yolu enfeksiyonları, görüntüleme sonuçları ve hastalığın derecesine göre verilir.
Testis torsiyonu ve acil ürolojik cerrahi
Testis torsiyonunda testisin dönmesi nedeniyle kan akımı bozulabilir. Ani başlayan testis ağrısı, şişlik, bulantı ve kusma görülebilir.
Bu durum zaman kaybına tahammülü olmayan bir cerrahi acildir. Şüphe durumunda görüntüleme veya başka işlemler nedeniyle cerrahi değerlendirmenin geciktirilmemesi önemlidir.
Laparoskopik Çocuk Cerrahisi Nedir?
Laparoskopik çocuk cerrahisi, karın boşluğundaki bazı hastalıkların küçük kesilerden yerleştirilen kamera ve cerrahi aletlerle değerlendirilmesini veya tedavi edilmesini sağlayan minimal invaziv cerrahi yöntemidir.
Halk arasında kapalı ameliyat olarak da bilinen laparoskopi, uygun hastalarda açık cerrahiye alternatif olabilir. Bununla birlikte her hastalıkta veya her çocukta laparoskopik yaklaşım uygun değildir.
Çocuklarda laparoskopik ameliyatlar hangi hastalıklarda yapılır?
Laparoskopik apendektomi, seçilmiş kasık fıtığı ve inmemiş testis ameliyatları, safra kesesi ameliyatları, Meckel divertikülü cerrahisi, bazı karın içi kist ve kitle ameliyatları laparoskopik yöntemle gerçekleştirilebilir.
Ayrıca bazı bağırsak biyopsileri, karın içi yapışıklıkların açılması ve fundoplikasyon işlemlerinde de laparoskopik tekniklerden yararlanılabilir.
Laparoskopik ameliyatın açık cerrahiden farkı nedir?
Laparoskopik ameliyatlarda cerrahi alana genellikle küçük kesiler aracılığıyla ulaşılır. Açık cerrahide ise ilgili bölgeye daha geniş bir kesiyle erişilir.
Laparoskopik yöntem bazı hastalarda daha küçük cerrahi kesiler, daha az ameliyat sonrası ağrı veya daha kısa hastanede kalış süresi gibi avantajlar sağlayabilir. Ancak bu sonuçlar ameliyatın türüne, çocuğun durumuna ve olası komplikasyonlara göre değişir.
Her çocuk kapalı ameliyat olabilir mi?
Hayır. Çocuğun yaşı, vücut yapısı, hastalığın yaygınlığı, daha önce geçirdiği ameliyatlar ve acil klinik koşullar cerrahi yöntem seçimini etkileyebilir.
Bazı ameliyatlarda açık cerrahi başlangıçtan itibaren daha uygun olabilir. Laparoskopik başlayan bir işlemin güvenlik gerekçesiyle açık cerrahiye dönüştürülmesi de gerekebilir.
Çocuklarda Tümör ve Kitle Cerrahisi Nasıl Planlanır?
Çocukluk çağında görülen tümör ve kitleler, erişkinlerde görülen kitlelerden farklı özellikler taşıyabilir. Bazı kitleler doğumsal veya iyi huylu olabilirken bazıları onkolojik değerlendirme gerektirir.
Cerrahi planlama yalnızca kitlenin çıkarılmasına odaklanmaz. Hastalığın tanısı, yayılımı, çevre organlarla ilişkisi, çocuğun gelişimi ve diğer tedavi seçenekleri birlikte değerlendirilir.
Wilms tümörü ve nöroblastom cerrahisi
Wilms tümörü, çocukluk çağında görülen böbrek kaynaklı kötü huylu tümörlerden biridir. Nöroblastom ise sıklıkla böbreküstü bezi veya sempatik sinir sistemiyle ilişkili dokulardan gelişebilir.
Bu hastalıklarda cerrahi zamanlaması ve kapsamı, tümörün özelliklerine ve uygulanan tedavi protokolüne göre değişebilir. Bazı hastalarda ameliyat öncesinde ilaç tedavisi gerekebilir.
Karaciğer ve karın içi tümörlerin cerrahi tedavisi
Çocuklarda karaciğer tümörleri, retroperitoneal kitleler ve diğer karın içi tümörlerde ameliyat planı ayrıntılı görüntüleme ve ilgili uzmanlık alanlarının değerlendirmesiyle oluşturulur.
Kitlenin çevre damarlar ve organlarla ilişkisi, cerrahi sınırlar ve organ fonksiyonlarının korunması önemli değerlendirme başlıklarıdır.
Çocuklarda port kateter neden uygulanır?
Port kateter, uzun süreli damar yolu gerektiren tedavilerde kullanılabilen, cilt altına yerleştirilen bir damar erişim sistemidir.
Özellikle bazı onkolojik tedavilerde ilaç uygulanması veya tekrarlayan damar erişimi gereksinimi nedeniyle tercih edilebilir.
Port kateter uygulamasının gerekliliği, tedaviyi planlayan ekip tarafından belirlenir.
Çocuklarda Sindirim Sistemi ve Karın Cerrahisi
Çocuklarda sindirim sistemi cerrahisi; yemek borusu, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak ve karın boşluğundaki bazı hastalıkların cerrahi tedavisini kapsar.
Bu hastalıkların bir bölümü acil müdahale gerektirirken bir bölümü planlı değerlendirme ve ameliyat süreciyle ele alınabilir.
Çocuklarda apandisit ameliyatı
Apandisit, apendiks adı verilen bağırsak uzantısının iltihaplanmasıdır. Çocuklarda karın ağrısı, iştahsızlık, bulantı, kusma ve ateş gibi belirtiler görülebilir.
Ancak belirtiler her çocukta aynı değildir. Özellikle küçük çocuklarda tanı daha güç olabilir.
Apandisitin tedavisi hastalığın özelliklerine göre belirlenir. Apendektomi açık veya laparoskopik yöntemle yapılabilir. Seçilmiş bazı olgularda cerrahi dışı tedavi seçenekleri de değerlendirilebilir.
İnvajinasyon ve volvulus tedavisi
İnvajinasyon, bağırsağın bir bölümünün diğer bölümün içine girmesidir. Özellikle küçük çocuklarda görülebilir ve bağırsak tıkanıklığına yol açabilir.
Uygun hastalarda görüntüleme eşliğinde yapılan cerrahi dışı yöntemlerle tedavi mümkün olabilir. Ancak başarısızlık, bağırsak delinmesi veya başka komplikasyonlar söz konusuysa ameliyat gerekebilir.
Volvulus ise bağırsağın kendi etrafında dönmesiyle ortaya çıkar. Bağırsak kan akımını bozabildiği için bazı türleri acil cerrahi müdahale gerektirir.
Meckel divertikülü ve bağırsak ameliyatları
Meckel divertikülü, ince bağırsakta bulunan doğumsal bir yapısal farklılıktır. Pek çok kişide belirti vermeyebilir.
Ancak bağırsak kanaması, iltihaplanma veya tıkanıklık gibi komplikasyonlara yol açtığında cerrahi tedavi gerekebilir.
Bağırsak rezeksiyonu ve anastomoz ise hastalıklı bağırsak bölümünün çıkarılması ve uygun bağırsak uçlarının yeniden birleştirilmesi işlemidir.
Çocuklarda karın içi kist ve yapışıklık ameliyatları
Mezenter kistleri, bazı karın içi kitleler ve ameliyat sonrasında gelişebilen yapışıklıklar çocuk cerrahisinin değerlendirme alanına girer.
Her kist veya yapışıklık ameliyat gerektirmez. Cerrahi karar, şikâyetler, görüntüleme bulguları ve komplikasyon riski dikkate alınarak verilir.
Çocuklarda Karaciğer, Safra Yolları ve Göğüs Cerrahisi
Çocuk cerrahisi, karaciğer ve safra yollarının bazı doğumsal hastalıklarının yanı sıra göğüs boşluğu, akciğer ve diyafragma ile ilişkili belirli cerrahi hastalıklarla da ilgilenir.
Biliyer atrezi ve koledok kisti cerrahisi
Biliyer atrezi, safra yollarının gelişimi ve işleviyle ilgili ciddi bir hastalıktır. Bebeklerde uzamış sarılık, açık renkli dışkı ve koyu idrar gibi belirtilerle ortaya çıkabilir.
Tedavide Kasai portoenterostomisi adı verilen ameliyat uygulanabilir. Bununla birlikte bazı çocuklarda ilerleyen süreçte karaciğer nakli değerlendirmesi gerekebilir.
Koledok kisti ise safra yollarında doğumsal genişlemeyle ilişkili bir hastalıktır. Cerrahi tedavi, kistin anatomik özelliklerine göre planlanır.
Çocuklarda safra kesesi ve karaciğer ameliyatları
Çocuklarda safra kesesi hastalıkları erişkinlere göre daha seyrek görülse de bazı durumlarda kolesistektomi gerekebilir.
Karaciğer kistleri ve tümörlerinde ise cerrahi yaklaşım, lezyonun türüne, yerleşimine ve karaciğer fonksiyonlarına göre belirlenir.
Akciğer kistleri ve göğüs boşluğu hastalıkları
Akciğer kistleri, bronkojenik kistler, mediastinal kitleler, ampiyem ve bazı pnömotoraks olguları çocuk cerrahisi kapsamında değerlendirilebilir.
Tedavi; hastalığın nedenine ve şiddetine göre drenaj, endoskopik girişim veya cerrahi işlem içerebilir.
Çocuklarda diyafragma ve göğüs duvarı cerrahisi
Konjenital diyafragma hernisi, göğüs ve karın boşluklarını ayıran diyaframdaki doğumsal açıklıkla ilişkilidir.
Pektus ekskavatum ve pektus karinatum gibi göğüs duvarı şekil bozukluklarında ise çocuğun yaşı, şikâyetleri ve deformitenin özellikleri değerlendirilir. Her göğüs duvarı şekil bozukluğunda ameliyat gerekli değildir.
Çocuk Cerrahisinde Tanı ve Ameliyat Kararı Nasıl Verilir?
Çocuk cerrahisinde tanı süreci, çocuğun şikâyetlerinin dinlenmesi, tıbbi öyküsünün alınması ve fizik muayeneyle başlar.
Gerekli durumlarda laboratuvar testleri, ultrasonografi, röntgen, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme veya hastalığa özgü başka incelemeler kullanılabilir.
Her çocukta bütün tetkiklerin yapılması gerekmez. Tetkik seçimi, klinik soruya ve çocuğun özelliklerine göre belirlenir.
Çocuk cerrahisi muayenesinde nelere bakılır?
Muayenede çocuğun yaşı, büyüme ve gelişme durumu, mevcut şikâyetleri, geçirilmiş hastalıkları ve ameliyatları değerlendirilir.
Karın, kasık, genital bölge veya ilgili organ sistemine yönelik fizik muayene yapılabilir. Yenidoğanlarda doğum öyküsü ve gebelik sırasında saptanan anomaliler de önemlidir.
Çocuklarda ameliyat kararı hangi kriterlere göre verilir?
Ameliyat kararı verilirken hastalığın doğal seyri, komplikasyon riski, cerrahi dışı tedavi seçenekleri, beklenen yarar ve olası riskler birlikte değerlendirilir.
Bazı hastalıklar acil müdahale gerektirirken bazıları için planlı cerrahi veya takip uygun olabilir.
Çocuklarda cerrahi dışı tedavi mümkün müdür?
Evet. Bazı hastalıklar izlem, ilaç tedavisi veya girişimsel ancak ameliyatsız yöntemlerle yönetilebilir.
Örneğin bazı hidrosel olgularında takip, belirli invajinasyon olgularında görüntüleme eşliğinde redüksiyon veya seçilmiş hastalıklarda ilaç tedavisi düşünülebilir.
Ancak bu seçenekler her hasta için uygun değildir.
Çocuklarda Ameliyat Öncesi Hazırlık Nasıl Yapılır?
Çocuklarda ameliyat öncesi hazırlık, planlanan cerrahi işleme ve çocuğun sağlık durumuna göre değişir.
Hazırlık sürecinde ameliyatın amacı, uygulanacak yöntem, anestezi planı, olası riskler ve ameliyat sonrası bakım hakkında aile bilgilendirilir.
Ameliyat öncesinde hangi tetkikler yapılabilir?
Gerekli görülen durumlarda kan testleri, görüntüleme incelemeleri ve anestezi değerlendirmesi yapılabilir.
Sağlıklı bir çocukta gerçekleştirilecek düşük riskli bir işlemle ciddi ek hastalıkları bulunan bir yenidoğanın ameliyat öncesi değerlendirmesi aynı değildir.
Çocuklarda ameliyat öncesi açlık süresi nasıl belirlenir?
Ameliyat öncesinde yiyecek ve içeceklerin ne zaman kesileceği, çocuğun yaşına, beslenme biçimine, planlanan anesteziye ve sağlık kuruluşunun uyguladığı güncel protokole göre belirlenir.
Anne sütü, mama, berrak sıvılar ve katı gıdalar için farklı süreler söz konusu olabilir.
Ailelerin genel internet bilgilerinden hareketle açlık süresi belirlemesi yerine anestezi ekibinin verdiği talimatları uygulaması gerekir.
Çocuğun kullandığı ilaçlar ameliyat öncesinde kesilir mi?
Her ilaç için aynı yaklaşım geçerli değildir. Düzenli kullanılan ilaçlar, alerjiler, daha önce yaşanan anestezi sorunları ve mevcut hastalıklar ameliyat öncesinde sağlık ekibine bildirilmelidir.
İlaçların kesilmesi veya sürdürülmesi kararı ilgili hekim tarafından verilmelidir.
Çocuk Cerrahisi Ameliyatlarından Sonra İyileşme ve Takip
Çocuk cerrahisi ameliyatlarından sonraki iyileşme süreci, ameliyatın büyüklüğüne, uygulanan yönteme, çocuğun yaşına ve genel sağlık durumuna bağlıdır.
Bazı işlemlerden sonra kısa süreli gözlem yeterli olabilirken yenidoğan cerrahisi veya büyük karın ameliyatlarından sonra daha uzun hastane yatışı ve yoğun bakım desteği gerekebilir.
Ameliyat sonrası ağrı nasıl değerlendirilir?
Çocuklarda ağrı değerlendirmesi yaşa göre farklılık gösterir. Konuşabilen çocuklar ağrılarını ifade edebilirken bebeklerde yüz ifadesi, ağlama, hareketler ve fizyolojik bulgular dikkate alınabilir.
Ağrı kontrolünde çocuğun yaşı ve klinik durumuna uygun ilaçlar ve destekleyici yöntemler kullanılabilir.
Çocuklar ameliyattan sonra ne zaman beslenebilir?
Beslenmeye başlama zamanı ameliyatın türüne ve sindirim sisteminin durumuna göre değişir.
Bazı küçük cerrahi işlemlerden sonra erken beslenme mümkün olabilirken bağırsak ameliyatlarından sonra daha dikkatli ve aşamalı bir beslenme planı gerekebilir.
Ameliyat yarasının bakımı nasıl yapılır?
Yara bakımı, kullanılan dikiş veya kapatma yöntemine ve ameliyatın özelliklerine göre planlanır.
Ailelere pansuman, banyo, fiziksel aktivite ve kontrol muayenesi hakkında bilgi verilmelidir. Yara yerinde artan kızarıklık, kötü kokulu akıntı, belirgin şişlik veya ateş gibi bulgular değerlendirme gerektirebilir.
Ameliyat sonrası hangi belirtiler acil değerlendirme gerektirir?
Ameliyat sonrasında şiddetlenen karın ağrısı, sürekli kusma, belirgin karın şişliği, nefes alma güçlüğü, kontrol edilemeyen kanama, bilinç durumunda değişiklik veya çocuğun genel durumunda belirgin kötüleşme acil değerlendirme gerektirir.
Bu belirtilerin önemi, yapılan ameliyata göre değişebileceğinden taburculuk sırasında verilen özel uyarılar esas alınmalıdır.
Çocuk Cerrahisi ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Arasındaki Farklar
Çocuk cerrahisi ile çocuk sağlığı ve hastalıkları, çocukların sağlık sorunlarıyla ilgilenen ancak görev alanları farklı olan iki uzmanlık dalıdır.
Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları; büyüme, gelişme, enfeksiyonlar, aşılama, beslenme ve çeşitli çocukluk çağı hastalıklarının tıbbi değerlendirme ve tedavisinde görev alır.
Çocuk cerrahisi uzmanları ise cerrahi değerlendirme gerektirebilen hastalıkların tanı ve tedavi süreçleriyle ilgilenir.
Karın ağrısı olan çocuk hangi bölüme başvurmalıdır?
Karın ağrısının nedeni her zaman cerrahi değildir. Hafif ve kısa süreli şikâyetler çocuk sağlığı ve hastalıkları kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak şiddetli veya giderek artan ağrı, tekrarlayan kusma, belirgin karın şişliği ya da çocuğun genel durumunda bozulma varsa acil değerlendirme gerekir.
Gerekli durumlarda çocuk cerrahisi konsültasyonu istenir.
Çocuk cerrahisi ve çocuk ürolojisi aynı alan mıdır?
Çocuk cerrahisi, çocuklarda çeşitli ürolojik hastalıkların cerrahi tedavisiyle ilgilenebilir. Çocuk ürolojisi ise çocukluk çağındaki idrar yolları ve genital sistem hastalıklarına odaklanan özel bir çalışma alanıdır.
Hastalığın özelliklerine ve sağlık kuruluşunun uzmanlık yapılanmasına göre ilgili ekipler birlikte çalışabilir.
Çocuk cerrahisi diğer uzmanlık alanlarıyla birlikte çalışır mı?
Evet. Özellikle yenidoğan cerrahisi, çocukluk çağı tümörleri ve karmaşık doğumsal anomalilerde çocuk sağlığı ve hastalıkları, neonatoloji, çocuk onkolojisi, radyoloji, anesteziyoloji ve diğer ilgili uzmanlık alanlarıyla birlikte değerlendirme gerekebilir.
Özel Adana Ortadoğu Hastanesi Çocuk Cerrahisi Bölümü
Özel Adana Ortadoğu Hastanesi Çocuk Cerrahisi Bölümünde, yenidoğan döneminden ergenlik çağına kadar çocuklarda görülen cerrahi hastalıkların değerlendirilmesi ve tedavisine yönelik hizmetler sunulmaktadır.
Bölümün çalışma alanları arasında yenidoğan cerrahisi, pediatrik üroloji, laparoskopik çocuk cerrahisi, pediatrik onkoloji cerrahisi, özofagus ve mide cerrahisi, genel çocuk cerrahisi, karaciğer ve safra yolları cerrahisi, kasık ve genital bölge cerrahisi, göğüs cerrahisi ile cilt ve yumuşak doku cerrahisi bulunmaktadır.
Tanı ve tedavi planlamasında çocuğun yaşı, gelişim özellikleri, mevcut hastalığı ve genel sağlık durumu dikkate alınır. Cerrahi müdahale gerektiren durumlarda ameliyat öncesi değerlendirme, cerrahi tedavi ve ameliyat sonrası takip süreci hastalığın özelliklerine göre planlanır.
Çocuk Cerrahisi Bölümünün çalışma alanları hakkında ayrıntılı bilgi için ilgili alt hizmet sayfaları ve hekim profilleri incelenebilir.
Çocuk Cerrahisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk cerrahisi muayenesine gelen her çocuğun ameliyat olması gerekir mi?
Hayır. Çocuk cerrahisi muayenesi, ameliyat gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesini de kapsar. Örneğin kasıkta şişlik, karın ağrısı veya testisle ilgili bir şikâyet nedeniyle başvuran çocukta öncelikle sorunun nedeni araştırılır. Bazı hastalıklarda takip veya cerrahi dışı tedavi yeterli olabilir. Bazı durumlarda ise ameliyatın geciktirilmesi komplikasyon riskini artırabilir. Bu nedenle karar yalnızca şikâyetin varlığına değil, muayene ve gerekli tetkiklerin sonuçlarına dayanır.
Çocuğumun kasığında şişlik oluyor ama bir süre sonra kayboluyor. Bu durum fıtık olabilir mi?
Evet. Çocuklarda kasık fıtığı bazen ağlama, öksürme veya ıkınma sırasında belirginleşen ve daha sonra kaybolan şişlik şeklinde görülebilir. Ancak kasıktaki her şişlik fıtık değildir; hidrosel veya başka nedenler de söz konusu olabilir. Şişlik kaybolsa bile çocuk cerrahisi değerlendirmesi önemlidir. Şişliğin ağrılı, sert veya geri dönmeyen hâle gelmesi, kusma ya da belirgin huzursuzlukla birlikte görülmesi ise acil değerlendirme gerektirir.
Çocuğumun karın ağrısının apandisit olup olmadığını evde anlayabilir miyim?
Apandisit yalnızca ağrının yerine bakılarak kesin olarak anlaşılamaz. Bazı çocuklarda ağrı göbek çevresinde başlayıp sağ alt karına ilerleyebilir; bazılarında ise belirtiler farklı olabilir. İştahsızlık, bulantı, kusma ve ateş eşlik edebilir. Özellikle küçük çocuklarda belirtiler daha belirsiz olabilir. Giderek artan veya sürekli hâle gelen karın ağrısı, kusma ya da genel durumda bozulma varsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir. Kesin tanı için muayene ve gerektiğinde tetkikler kullanılır.
Bebeğimin testisi bazen torbada, bazen yukarıda görünüyor. Ameliyat gerekir mi?
Bu durum hareketli (retraktil) testisle ilişkili olabilir; ancak gerçek inmemiş testisten ayırt edilmesi gerekir. Retraktil testis bazı çocuklarda muayene sırasında testis torbasına indirilebilir ve belirli koşullarda torbada kalabilir. Gerçek inmemiş testiste ise testis normal konumuna yerleşmemiştir. Tedavi ve takip yaklaşımı bu ayrımın doğru yapılmasına bağlıdır. Evde yapılan gözlem tek başına yeterli değildir; çocuk cerrahisi muayenesi gerekir.
Yenidoğan bebeğimin ilk kakasını yapmaması ne zaman önemli kabul edilir?
Yenidoğanların büyük çoğunluğu ilk 24–48 saat içinde mekonyum adı verilen ilk dışkısını yapar. Dışkılamanın gecikmesi her zaman cerrahi hastalık anlamına gelmese de Hirschsprung hastalığı veya bağırsak tıkanıklığı gibi durumların değerlendirilmesini gerektirebilir. Özellikle karın şişliği, beslenememe veya yeşil kusma eşlik ediyorsa acil tıbbi değerlendirme gerekir. Bebeğin doğum haftası ve genel klinik durumu da değerlendirmede önemlidir.
Çocuklarda kapalı ameliyat her zaman açık ameliyattan daha mı iyidir?
Hayır. Laparoskopik cerrahi bazı ameliyatlarda küçük kesiler ve belirli iyileşme avantajları sağlayabilir. Ancak ameliyat yönteminin uygunluğu hastalığın türüne, anatomik özelliklere, çocuğun yaşına ve cerrahi güvenliğe bağlıdır. Bazı durumlarda açık cerrahi daha uygun olabilir. Önemli olan her hastaya aynı yöntemin uygulanması değil, ilgili çocuk için uygun ve güvenli cerrahi yaklaşımın seçilmesidir.
Çocuğum ameliyat olacaksa anestezi açısından hangi bilgiler önemlidir?
Çocuğun daha önce geçirdiği ameliyatlar, anestezi sırasında yaşadığı sorunlar, ilaç ve besin alerjileri, düzenli kullandığı ilaçlar ve mevcut hastalıkları anestezi değerlendirmesinde önemlidir. Yakın zamanda geçirilen solunum yolu enfeksiyonları da değerlendirmeyi etkileyebilir. Ailede anesteziyle ilişkili ciddi bir sorun öyküsü bulunuyorsa bunun bildirilmesi gerekir. Ameliyat öncesi açlık ve ilaç kullanımı konusunda anestezi ekibinin verdiği talimatlar uygulanmalıdır.
Çocuklarda ameliyat sonrası ateş normal midir?
Ameliyat sonrasında ateş farklı nedenlerle ortaya çıkabilir ve her ateş cerrahi alan enfeksiyonu anlamına gelmez. Ancak ateşin derecesi, ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve eşlik eden belirtiler önemlidir. Özellikle yenidoğanlarda, genel durumu bozulan çocuklarda veya yara yerinde belirgin kızarıklık ve akıntı bulunan hastalarda değerlendirme geciktirilmemelidir. Aileler, taburculuk sırasında kendilerine verilen ameliyat türüne özgü uyarıları dikkate almalıdır.
Çocuğumun vücudunda kist veya kitle bulunması kanser olduğu anlamına gelir mi?
Hayır. Çocuklarda görülen kist ve kitlelerin önemli bir bölümü iyi huylu nedenlerle ilişkili olabilir. Ancak kitlenin yalnızca dış görünümüne bakılarak kesin tanı konulamaz. Yerleşimi, büyüme hızı, ağrı veya başka belirtilere yol açıp açmadığı ve görüntüleme özellikleri değerlendirilir. Gerekli durumlarda ileri inceleme veya doku örneklemesi planlanabilir. Her kitle için ameliyat gerekmediği gibi her kitlenin yalnızca takip edilmesi de uygun olmayabilir.
Çocuklarda kasık fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Çocuklarda gerçek kasık fıtığı, genellikle kendiliğinden kapanması beklenen bir durum değildir. Bu yönüyle bazı bebeklik dönemi hidrosellerinden farklıdır. Kasık fıtığının bağırsak veya başka dokuların sıkışmasına yol açabilmesi nedeniyle cerrahi değerlendirme önemlidir. Ameliyatın zamanlaması çocuğun yaşı, genel sağlık durumu ve fıtığın özelliklerine göre planlanır. Şişlik sertleşir, ağrılı hâle gelir veya kusma eşlik ederse acil değerlendirme gerekir.
Çocuğum ameliyattan sonra ne zaman okula veya günlük aktivitelerine dönebilir?
Günlük yaşama dönüş süresi yapılan ameliyata göre değişir. Küçük ve komplikasyonsuz bir işlemden sonra çocuk daha kısa sürede günlük etkinliklerine dönebilirken büyük karın ameliyatları veya farklı cerrahi işlemlerden sonra daha uzun bir iyileşme dönemi gerekebilir. Okula dönüş, spor, koşma, yüzme ve ağır fiziksel etkinlikler için aynı süre geçerli değildir. Çocuğun ağrı durumu, yara iyileşmesi ve ameliyatın özellikleri değerlendirilerek kişiye özel öneriler verilir.
Çocuk cerrahisi ameliyatları büyüme ve gelişmeyi etkiler mi?
Ameliyatın büyüme ve gelişme üzerindeki etkisi, tedavi edilen hastalığa ve cerrahi işlemin kapsamına bağlıdır. Bazı doğumsal hastalıklar tedavi edilmediğinde beslenme, organ fonksiyonları veya büyüme üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir. Cerrahi tedavinin amacı bu sorunları gidermek veya azaltmak olabilir. Bununla birlikte özellikle geniş bağırsak rezeksiyonları veya karmaşık doğumsal anomaliler gibi durumlarda uzun dönem beslenme ve gelişim takibi gerekebilir. Bu nedenle her ameliyatın etkisi ayrı değerlendirilmelidir.
MAKALE BİLGİLERİ
İlk Yayın Tarihi: 31.10.2026
Son Güncelleme Tarihi: 31.10.2026
Editör: Özel Adana Ortadoğu Hastanesi – Kurumsal İçerik Ekibi
İçerik Yönetimi: Özel Adana Ortadoğu Hastanesi – Bilgi İşlem Müdürlüğü
İletişim: 0322 400 01 01
